Напредната мултипла склероза: 4 симптоми и 8 начини за справување

МС Македонија
март 1, 2026

Напредната мултипла склероза (МС) може да доведе до поголема физичка попреченост и промени во размислувањето, меморијата и расположението. Бидејќи МС може да се менува со текот на времето, некои луѓе забележуваат дека симптомите стануваат поограничувачки како што стареат. Кај напредната МС, физичките симптоми и проблемите со размислувањето може да се појавуваат почесто или истовремено, но тоа варира од личност до личност.

Ако вие или некој ваш близок живее со напредната МС, може да помогне ако знаете кои симптоми може да се појават и кои чекори можете да ги преземете заедно со вашиот медицински тим.

Што е напредната мултипла склероза?

 МС е хронична (долготрајна) состојба при која имунолошкиот систем по грешка го напаѓа централниот нервен систем (ЦНС), кој ги вклучува мозокот, ‘рбетниот мозок и оптичките нерви (нервите што овозможуваат вид).

Со текот на времето, овие напади можат постепено да ги влошат симптомите. Се оштетува миелинот (заштитната обвивка на нервните влакна). Ова оштетување, наречено демиелинизација, создава лезии (оштетени области) во мозокот и ‘рбетниот мозок. Лезиите често може да се видат на МРИ (магнетна резонанца).

Дури и со терапија, МС може да напредува со текот на времето. Кај некои луѓе се развива напредната форма, а кај помал број – крајна фаза на МС.

Лицата со напредната МС обично имаат потреба од поголема помош за извршување на секојдневните активности.

Која е разликата меѓу прогресивна и напредната МС?

 „Прогресивна“ и „релапсна“ го опишуваат текот на болеста — како се однесува МС со текот на времето. „Напредната МС“ значи дека симптомите станале посериозни.

МС често започнува како релапсно-ремитентна форма (RRMS), при што симптомите се влошуваат за време на релапс (влошување), а потоа се подобруваат во период на ремисија.

Кај повеќето луѓе, RRMS со текот на времето преминува во секундарно прогресивна МС (SPMS), каде што симптомите постепено се влошуваат и обично не исчезнуваат целосно.

Поретко, МС од самиот почеток напредува постепено без релапси — тоа се нарекува примарно прогресивна МС (PPMS).

Напредната МС се јавува кога симптомите предизвикуваат сериозни физички потешкотии и значително го отежнуваат движењето и секојдневниот живот. Во оваа фаза често е потребна помош од негуватели.

4 симптоми на напредната МС

  1.  Проблеми со мокрење и столица

Проблемите со мочниот меур се чести и може да станат потешки. Некои лица имаат инконтиненција (неконтролирано испуштање урина), додека други не можат целосно да го испразнат мочниот меур, што го зголемува ризикот од уринарни инфекции.

Може да се појави и запек, фекална инконтиненција или поретко дијареја. Други симптоми како спастичност, слабост, замор и хронична болка можат дополнително да ги отежнат овие состојби.

  1. Потешкотии со говор, голтање и дишење

Оштетувањето на нервите може да доведе до слабост на мускулите што учествуваат во говорот, голтањето и дишењето.

  • Промени во гласот (засипнатост, тивок глас)
  • Дисфагија (потешкотии при голтање), што може да доведе до губење тежина и ризик од аспирациона пневмонија
  • Отежнато дишење или слаб кашлачки рефлекс
  1. Когнитивни и расположителни симптоми

Може да се појават проблеми со меморијата, размислувањето и донесувањето одлуки. Чести се и депресија, анксиозност и промени во расположението.

Депресија

Најмалку половина од лицата со МС доживуваат голема депресивна епизода во текот на болеста.

Псевдобулбарен афект (IEED)

Околу 10 проценти од луѓето со МС имаат неконтролирани напади на смеење или плачење во несоодветни моменти.

  1. Декубитални рани (рани од притисок)

Поради намалена подвижност, може да се појават оштетувања на кожата — од благо црвенило до длабоки рани. Ризикот се зголемува поради:

  • Ограничено движење
  • Спазми
  • Дехидратација
  • Намалена чувствителност на болка

8 совети за живот со напредната МС

Целта на третманот во оваа фаза е контрола на симптомите и подобрување на квалитетот на животот.

  1. Одржувајте комуникација со медицинскиот тим

Пријавувајте нови или влошени симптоми. Можеби ќе бидат потребни консултации со уролог или психолог.

  1. Вежбајте

Физикалната терапија и истегнувањата помагаат против спастичност и слабост.

  1. Говорна терапија

Може да помогне при говор и голтање.

  1. Користете помагала за движење

Стапови, инвалидска количка и други помагала можат да ја зголемат независноста.

  1. Прилагодете го домот

Отстранување на пречки и подобра пристапност може да спречат падови.

  1. Бидете подготвени за инконтиненција

Катетери и заштитни подлоги може да помогнат.

  1. Прифатете ги промените

Фокусирајте се на активности што сè уште можете да ги правите и што ви носат задоволство.

  1. Поврзете се со други

Поддршката од семејството, пријателите или групи за поддршка може значително да помогне.

Важно е да се запамети дека иако напредната МС носи предизвици, со соодветна грижа и поддршка може да се подобри удобноста и квалитетот на животот.

 

Извор:https://www.mymsteam.com/resources/advanced-multiple-sclerosis-symptoms-and-tips-for-managing

Забелешка: Овој текст има информативен карактер и необезбедува медицински совет, дијагноза или третман. Оваа содржина не е наменета да биде замена за професионален медицински совет, дијагноза или третман. Секогаш побарајте совет од Вашиот лекар или друг квалификуван здравствен работник за било какви прашања што може да ги имате во врска со здравствената состојба. Никогаш не занемарувајте ги или одложувајте професионалните медицински совети поради тоа што сте го прочитале на оваа веб страница. Мислењата изразени не секогаш се мислења на Националното здружение за МС и наменети се да предизвикаат дискусија за прашања кои се однесуваат на мултипла склероза.