IBD (Inflammatory bowel disease) и мултипла склероза: Дали постои поврзаност?

Многу луѓе со мултипла склероза (МС) живеат и со друга здравствена состојба. Воспалителната болест на цревата (IBD) и МС се автоимуни заболувања што предизвикуваат воспаление. Истражувањата покажуваат дека лицата со МС имаат поголема веројатност да развијат IBD — како што се Crohn’s disease или Ulcerative colitis — во споредба со лицата без МС.

Што е IBD?

ИБД се однесува на група состојби што предизвикуваат воспаление во гастроинтестиналниот (дигестивниот) тракт. Двата најчести типа се Кронова болест и улцеративен колитис.

Кроновата болест може да зафати кој било дел од дигестивниот тракт, но најчесто ги зафаќа подлабоките слоеви на тенкото црево. Улцеративниот колитис обично предизвикува воспаление во дебелото црево и ректумот. IBD настанува кога имунолошкиот систем погрешно почнува да ги напаѓа здравите ткива во дигестивниот тракт.

Што е МС?

МС е долготрајна состојба што ги зафаќа мозокот и ’рбетниот мозок, кои го сочинуваат централниот нервен систем (ЦНС). ЦНС ги контролира движењето, чувствата и размислувањето.

Кај МС, имунолошкиот систем погрешно го напаѓа миелинот — заштитната обвивка околу нервните влакна во ЦНС. Ова може да го забави или блокира преносот на сигнали помеѓу мозокот и остатокот од телото.

Исто како што ИБД предизвикува воспаление во дигестивниот тракт, МС предизвикува воспаление во нервниот систем. Ова може да доведе до симптоми како замор, вкочанетост, мускулна слабост, проблеми со видот и нарушена рамнотежа. МС се манифестира различно кај секого — кај некои симптомите се благи, а кај други поизразени.

Дали постои поврзаност помеѓу IBD и МС?

Истражувањата покажуваат дека лицата со МС имаат поголема веројатност да развијат IBD во споредба со лицата без МС. Една студија што комбинирала податоци од повеќе извори покажала дека лицата со МС или IBD имаат околу 50 проценти поголем ризик да ја развијат другата состојба во споредба со лицата без неа.

Иако ризикот е зголемен, повеќето луѓе со една од овие состојби нема да ја развијат другата.

И двете болести настануваат затоа што имунолошкиот систем погрешно напаѓа здраво ткиво. Научниците сметаат дека можеби постојат заеднички предизвикувачи, како одредени гени или фактори од животната средина, што го зголемуваат ризикот за двете состојби.

Терминот „оска црево–мозок“ се користи за да ја опише комуникациската мрежа помеѓу дигестивниот систем и мозокот. Кога оваа врска не функционира правилно, може да влијае и врз здравјето на цревата и врз мозокот. На пример, промените во цревната микрофлора можат да влијаат врз имунолошкиот одговор и можеби играат улога и во IBD и во МС.

Може ли да ви биде дијагностицирана и двете состојби?

Иако е ретко, можно е едно лице да има и МС и IBD. Некои луѓе прво развиваат симптоми на едната состојба, а подоцна и на другата.

Познати фактори на ризик за двете состојби вклучуваат:

• Семејна историја
• Недостаток на витамин Д
• Пушење

Истражувачите продолжуваат да испитуваат како овие и други фактори придонесуваат за преклопување на двете болести.

Ако живеете со една од овие состојби и забележите нови или променети симптоми, разговарајте со вашиот лекар. Раната и точна дијагноза може да помогне да ја добиете потребната терапија.

Заеднички симптоми и предизвици

Животот со МС и IBD може да биде особено предизвикувачки, бидејќи делат неколку симптоми.

Замор

Заморот е чест и исцрпувачки симптом и кај МС и кај IBD. Тој не е само обична уморност, туку чувство на исцрпеност што не поминува со одмор.

Околу 80 проценти од лицата со МС имаат замор. Слично, речиси 80 проценти од лицата со активна IBD и околу половина од оние во ремисија пријавуваат замор. Причините може да бидат воспаление, нутритивни дефицити и нарушувања на сонот.

Болка

Кај МС може да се јави невропатска болка (пецкање, жарење, мускулни грчеви). Кај IBD, болката во стомакот е клучен симптом поради воспаление и улцерации. Третманот зависи од видот и причината на болката.

Когнитивни потешкотии („магла во мозокот“)

И МС и IBD можат да предизвикаат проблеми со концентрацијата, меморијата и вниманието.

Кај МС тоа е поврзано со оштетување на миелинот во мозокот. Кај IBD, можеби е поврзано со системско воспаление.

Емоционално здравје

Животот со хронична болест може да доведе до депресија и анксиозност. Освен психолошкиот стрес, воспалението може директно да влијае врз мозокот. Грижата за менталното здравје е исто толку важна колку и лекувањето на физичките симптоми.

Справување со преклопени симптоми

Кога имате и МС и IBD, симптомите може да се засилуваат меѓусебно. Затоа е важно невролог, гастроентеролог и, по потреба, психолог да соработуваат во создавање на заеднички план за лекување.

Третман на МС и IBD заедно

Иако и двете состојби се поврзани со воспаление, бараат различни третмани. Понекогаш лек што помага за едната може да ја влоши другата.

На пример:

• Интерферон бета и Alemtuzumab можат да ги влошат симптомите на IBD.
• Одредени анти-TNF лекови за IBD се поврзани со влошување на МС.

Сепак, некои терапии може да помогнат и за двете состојби, како:

• лекови кои ја модифицираат болеста
• Кортикостероидите, кои често се користат при влошувања, можат да го намалат воспалението кај двете болести.

Управување со цревни симптоми

Проблемите со празнење може да бидат последица на IBD или на оштетување на нервите од МС.

• Доволно течности и редовно движење може да помогнат при запек.
• Промени во исхраната може да помогнат при дијареја и болка.
• Вежби за карличен под и редовен распоред за одење во тоалет можат да помогнат при проблеми со контрола на цревата.

 

Извор: www.mymsteam.com/resources/ibd-and-multiple-sclerosis-is-there-a-connection

Забелешка: Овој текст има информативен карактер и необезбедува медицински совет, дијагноза или третман. Оваа содржина не е наменета да биде замена за професионален медицински совет, дијагноза или третман. Секогаш побарајте совет од Вашиот лекар или друг квалификуван здравствен работник за било какви прашања што може да ги имате во врска со здравствената состојба. Никогаш не занемарувајте ги или одложувајте професионалните медицински совети поради тоа што сте го прочитале на оваа веб страница. Мислењата изразени не секогаш се мислења на Националното здружение за МС и наменети се да предизвикаат дискусија за прашања кои се однесуваат на мултипла склероза.